अप्रिल २४ र २५ मा टोरन्टोमा सम्मेलन, विश्वभरका अभियन्तालाई क्षेत्रीय संयोजक भुवन खरेलको निमन्त्रणा
काठमाडौं। गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) अमेरिकाज क्षेत्रको १०औँ क्षेत्रीय सम्मेलन सन् २०२७ अप्रिल २४ र २५ मा क्यानडाको टोरन्टोस्थित होटल रेडिसनमा आयोजना हुने भएको छ। ‘समृद्धि : Connecting for Prosperity’ नारासहित आयोजना हुन लागेको सम्मेलनमा सहभागी हुन एनआरएनए अमेरिकाजका क्षेत्रीय संयोजक (आरसी) भुवन खरेलले विश्वभरका गैरआवासीय नेपाली अभियन्तालाई निमन्त्रणा गरेका छन्।
खरेलले सम्मेलन सफल बनाउन क्यानडावासी नेपाली, अमेरिकाज क्षेत्रका एनआरएनए अभियन्ता तथा विश्वभर छरिएर रहेका नेपाली समुदायलाई सक्रिय सहभागिता र सहयोगका लागि आग्रह गरेका छन्।
विदेशमा रहेका नेपालीको पुँजी, ज्ञान, सीप, प्रविधि र अनुभवलाई नेपालको आर्थिक तथा सामाजिक विकाससँग जोड्ने उद्देश्यले आयोजना हुन लागेको सम्मेलनमा लगानी, गैरआवासीय नेपाली नागरिकताको कार्यान्वयन, वंशजको नागरिकतासम्बन्धी सरोकार, कृषि, जलविद्युत्, दोस्रो पुस्ताको सहभागिता तथा ज्ञान हस्तान्तरण प्रमुख एजेन्डाका रूपमा रहनेछन्।
विदेशमा आर्जित पुँजी र अनुभवलाई नेपालको उत्पादन वृद्धि, रोजगारी सिर्जना र दीर्घकालीन आर्थिक समृद्धिसँग जोड्ने विषयमा सम्मेलनले विशेष जोड दिने अपेक्षा गरिएको छ।
क्षेत्रीय संयोजक खरेलका अनुसार सम्मेलनमा करिब १० करोड अमेरिकी डलर बराबरको लगानी सम्भावना र सहकार्यका विषयमा छलफल गरिनेछ। विदेशमा रहेका नेपालीको पुँजीलाई नेपालका उत्पादनमूलक क्षेत्र, उद्योग तथा व्यवसायमा परिचालन गर्ने र त्यसबाट रोजगारी सिर्जना गर्ने उपायबारे छलफल गर्ने तयारी छ।
नेपालमा लगानी गर्न इच्छुक गैरआवासीय नेपालीलाई प्रोत्साहित गर्दै सामूहिक लगानी, सम्भावित परियोजना र लगानीमैत्री वातावरण निर्माणका विषयलाई सम्मेलनमा प्राथमिकताका साथ उठाइनेछ।
विदेशमा रहेका नेपालीले आर्थिक स्रोत र व्यावसायिक अनुभव हासिल गरे पनि त्यसलाई नेपालमा लगानीका रूपमा रूपान्तरण गर्न नीतिगत स्पष्टता, प्रशासनिक सहजीकरण र लगानीको सुरक्षा महत्त्वपूर्ण हुन्छन्। त्यसैले लगानीका अवसरसँगै लगानीकर्ताले भोगिरहेका चुनौती, सम्भावित परियोजना र पुँजी परिचालनका उपयुक्त क्षेत्रबारे पनि छलफल गरिने अपेक्षा गरिएको छ।
खरेलका अनुसार सम्मेलनमा नेपालका परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाललाई निमन्त्रणा गरिएको छ। सरकारका प्रतिनिधि र प्रवासी नेपाली समुदायबीच प्रत्यक्ष संवादको अवसर सिर्जना गर्दै लगानीका सम्भावना तथा नागरिकतासम्बन्धी सरोकारलाई नीतिगत तहसम्म पुर्याउने उद्देश्य राखिएको छ।
सम्मेलनमार्फत नेपाल सरकार र डायस्पोराबीच सहकार्यका सम्भावना पहिचान गर्ने तथा नेपालमा लगानीका लागि आवश्यक नीतिगत स्पष्टता, प्रशासनिक सहजीकरण र विश्वासको वातावरण निर्माणबारे छलफल गर्ने तयारी छ।
कृषि विकास र उत्पादनमूलक लगानीलाई पनि सम्मेलनमा महत्त्वका साथ उठाइने खरेलले बताएका छन्। उनका अनुसार गैरआवासीय नेपालीको पहलमा गुल्मीको आँपचौरमा करिब एक हजार रोपनी क्षेत्रफलमा कफी खेती सुरु गरिएको छ। उक्त परियोजनालाई नेपालको सबैभन्दा ठूलो कफी फार्मका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्यसहित अघि बढाइएको र आगामी दिनमा खेतीको क्षेत्रफल पाँच हजार रोपनी पुर्याउने लक्ष्य रहेको उनले बताएका छन्।
मातृभूमिको कृषि विकास, उत्पादन वृद्धि, रोजगारी सिर्जना र आर्थिक समृद्धिमा योगदान पुर्याउने उद्देश्यले सुरु गरिएको यस अभियानलाई गैरआवासीय नेपालीको सामूहिक लगानी र उद्यमशीलताको उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत गरिनेछ।
कृषि क्षेत्रलाई निर्वाहमुखी गतिविधिबाट व्यावसायिक उत्पादन र निर्यातमुखी उद्यममा रूपान्तरण गर्न प्रवासी नेपालीको पुँजी, प्रविधि र बजारसम्बन्धी अनुभव उपयोग गर्न सकिने सम्भावनाबारे पनि सम्मेलनमा छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।
नेपालमा कफी उत्पादनको व्यावसायिक विस्तार, गुणस्तर सुधार, प्रशोधन, ब्रान्डिङ र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पहुँच विस्तार गर्न सके किसानको आम्दानी बढाउनुका साथै ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउन सकिन्छ। आँपचौरको कफी खेती विस्तार गर्ने योजनालाई सफल बनाउन उत्पादनदेखि बजार व्यवस्थापनसम्म आवश्यक सहकार्य र पूर्वाधार विकासमा जोड दिनुपर्ने विषय पनि सम्मेलनमा उठ्नेछ।
गैरआवासीय नेपालीको लगानी तथा पहलमा अघि बढाइएका जलविद्युत् परियोजनालाई पनि नेपालको ऊर्जा विकास र आर्थिक समृद्धिसँग जोडेर छलफल गरिनेछ। जलविद्युत् क्षेत्रमा प्रवासी नेपालीको लगानीले स्वदेशमा पुँजी परिचालन, ऊर्जा उत्पादन, रोजगारी सिर्जना र आर्थिक गतिविधि विस्तारमा योगदान पुर्याउन सक्ने सम्भावनालाई सम्मेलनमा प्राथमिकताका साथ उठाइनेछ।
नेपालको जलविद्युत् क्षेत्रमा लगानी विस्तारका क्रममा आयोजना विकास, वित्तीय व्यवस्थापन, प्रसारण लाइन, विद्युत् बजार र लगानी सुरक्षाजस्ता विषय महत्त्वपूर्ण छन्। विदेशमा रहेका नेपालीको पुँजीलाई जलविद्युत्, कृषि, पर्यटन, प्रविधि तथा अन्य उत्पादनमूलक क्षेत्रमा परिचालन गर्न सके नेपालको आर्थिक रूपान्तरणमा थप योगदान पुग्न सक्छ।
यसका लागि सम्भावित परियोजनाको अवस्था, लगानीको परिमाण र अपेक्षित उपलब्धिबारे तथ्यमा आधारित छलफल आवश्यक हुने देखिन्छ।
गैरआवासीय नेपाली नागरिकताको प्रभावकारी कार्यान्वयन पनि सम्मेलनको प्राथमिकतामा रहनेछ। नागरिकतासम्बन्धी कानुनी व्यवस्थाले प्रदान गरेका अधिकार व्यवहारमा उपयोग गर्दा देखिएका चुनौती, प्रशासनिक प्रक्रिया र नेपालसँगको सम्बन्धलाई निरन्तरता दिने विषयमा छलफल गरिनेछ।
त्यस्तै, वंशजको नागरिकतासम्बन्धी सरोकारलाई पनि सम्मेलनमा उठाइनेछ। सम्बन्धित सरकारी निकायसँग संवाद र आवश्यक पहल अघि बढाउँदै विदेशमा रहेका नेपालीका नागरिकतासम्बन्धी मुद्दामा साझा धारणा निर्माण गर्ने प्रयास गरिनेछ।
सम्मेलनलाई प्रवासी नेपालीका साझा सरोकार सरकारसमक्ष पुर्याउने तथा समाधानका लागि नीतिगत संवाद अघि बढाउने अवसरका रूपमा उपयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
विदेशमा जन्मिएका वा हुर्किएका नेपाली मूलका युवालाई नेपाली भाषा, संस्कृति, इतिहास र मातृभूमिसँग जोड्ने विषय सम्मेलनको अर्को महत्त्वपूर्ण एजेन्डा हुनेछ।
दोस्रो पुस्ताका नेपालीलाई एनआरएनएका गतिविधिमा सहभागी गराउने, नेतृत्व विकासका अवसर विस्तार गर्ने र नेपालसँगको सम्बन्ध बलियो बनाउने उद्देश्यले लक्षित कार्यक्रम तथा पहल अघि बढाउने विषयमा छलफल गरिनेछ।
विदेशमा विभिन्न क्षेत्रमा अनुभव हासिल गरेका नेपाली विज्ञ, प्राविधिक, अनुसन्धानकर्ता र उद्यमीको ज्ञान तथा सीप नेपालमा उपयोग गर्ने विषयलाई पनि प्राथमिकता दिइनेछ। शिक्षा, प्रविधि, नवप्रवर्तन, उद्यमशीलता र व्यावसायिक विकासका क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्दै विदेशमा रहेको नेपाली जनशक्तिको अनुभवलाई नेपालको विकाससँग जोड्ने लक्ष्य राखिएको छ।
दोस्रो पुस्ताको सक्रिय सहभागिताले एनआरएनए अभियानलाई दीर्घकालीन रूपमा निरन्तरता दिनुका साथै विदेशमा हुर्किएका नेपाली युवाको सीप, क्षमता र नवीन सोचलाई नेपालसँग जोड्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
सम्मेलन व्यवस्थापनमा भएको खर्च कटाएर बाँकी रहने रकम एनआरएनए क्यानडाको नेपाली घर परियोजनामा लगानी गर्ने प्रस्तावसमेत अघि सारिएको छ।
सम्मेलनको बचतलाई समुदायको दीर्घकालीन हितमा उपयोग गर्ने यो प्रस्ताव कार्यान्वयन भए क्यानडामा नेपाली समुदायको साझा भेटघाट, सांस्कृतिक गतिविधि र सामुदायिक पहिचानलाई संस्थागत रूपमा अघि बढाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
क्षेत्रीय संयोजक खरेलले सम्मेलन सफल बनाउन क्यानडावासी नेपाली, अमेरिकाज क्षेत्रका एनआरएनए पदाधिकारी तथा अभियन्ता र विश्वभर रहेका नेपाली समुदायलाई सहभागिता र सहकार्यका लागि आग्रह गरेका छन्।
उनका अनुसार सम्मेलन औपचारिक भेटघाटमा मात्र सीमित नभई प्रवासी नेपालीको लगानी, सीप र सामूहिक क्षमतालाई नेपालको विकासमा उपयोग गर्ने ठोस आधार निर्माण गर्ने मञ्च बन्नुपर्छ। सम्मेलनलाई प्रभावकारी बनाउन आयोजक, राष्ट्रिय समन्वय परिषद्, सामाजिक अभियन्ता, व्यवसायी र नेपाली समुदायबीच समन्वय आवश्यक रहनेछ।
टोरन्टोमा आयोजना हुने एनआरएनए अमेरिकाजको १०औँ क्षेत्रीय सम्मेलनले प्रवासी नेपालीका साझा मुद्दालाई एउटै मञ्चमा ल्याउँदै लगानी, नागरिकता, कृषि, जलविद्युत्, दोस्रो पुस्ताको सहभागिता र ज्ञान हस्तान्तरणका विषयमा ठोस छलफल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
सम्मेलनमा उठाइने प्रस्तावलाई कार्यान्वयनमा लैजान सके विदेशमा रहेका नेपालीको सामूहिक पुँजी, सीप र अनुभवलाई नेपालको उत्पादन वृद्धि, रोजगारी सिर्जना तथा आर्थिक समृद्धिसँग जोड्ने दिशामा महत्त्वपूर्ण योगदान पुग्न सक्नेछ।
प्रतिक्रिया